تجارت الکترونیکی در محیط بی سیم : تجارت سیار
گسترش روز افزون کاربرد شبکه های بی سیم و سیار، ( Handset ها ، PDA ها و غیره ) و نرم افزارهای میانجی (نرم افزارهایی که ماژول های برنامه کاربردی را از زبان ها و محیط های مختلف کامپیوتری با هم لینک می کنند) فرصت های جدیدی را ایجاد کرده است. این فناوری های جدید انجام محاسبات سیار را امکان پذیر می سازند. این فناوری ها اجازه دسترسی بلادرنگ به اطلاعات، برنامه های کاربردی و ابزارهایی را می دهند که تا همین اواخر فقط از طریق کامپیوترهای رومیزی قابل دسترس بوده اند. منظور از تجارت سیار انجام تجارت الکترونیکی از طریق ابزارهای بی سیم یا ابزراهای قابل حمل از جمله کارت های هوشمند است. این روش گایه اوقات m-business نیز نامیده می شود که تعریفی گسترده در بر می گیرد که در آن محیط اقتصاد الکترونیکی کاملاً بی سیم است.
این همه علاقه و توجه به موضوع تجارت سیار بی دلیل نیست. طبق تحقیقات انجام شده اخیر توسط Telecom Trends International(2004) تعداد کاربران تجارت سیار در سال 2003 نود و چهار میلیون و نهصد هزار نفر بود که تا سال 2008 به یک میلیارد و شصت و هفت هزار نفر خواهد رسید. به علاوه در آمد حاصل از تجارت سیار از 86/6 میلیارد دلار در سال 2003 به 37/554 میلیارد دلار در سال 2008 خواهد رسید.
با اتصال ابزار های سیار به اینترنت می توان به کاربران اجازه داد تا معاملات را از هر جایی در دنیا انجام دهند. طبق برآوردهای Gartner Group دست کم چهل درصد از تمام معاملات B2C در سال 2005 ازطریق ابزارهای بی سیم و هوشمند انجام شده و در آمدی حدود دویست میلیارد دلار در پی داشته است( Telus Mobility 2002) سایرین ارقام بالاتری را پیش بینی می کنند. زیرا معتقدند ابزارهای سیار به زودی جای PC ها را برای دسترسی به اینترنت خواهد گرفت و بیش از پانصد میلیون کاربر برای آن پیش بینی می کنند. البته برخی نیز معتقدند این روند بسیار کند اتفاق خواهد افتاد .
دو مکانیزم وجود دارند که روز به روز شهرت بیشتری در تجارت الکترونیکی پیدا می کنند : مبادله پایاپای و مذاکره الکترونیکی .
مبادله پایاپای Online
مبادله پایاپای با معاوضه کالا و خدمات ، قدیمی ترین روش تجارت است. امروزه این امر عمدتاً بین سازمان انجام می گیرد. مشکل مبادله کالا این است که یافتن شرکای تجاری کار دشواری است. تجار و افراد می توانند از تبلیغات دسته بندی شده برای مشخص کردن نیازها و کالاهای عرضه شده خود استفاده کنند، اما باز هم ممکن استبه نیازهای خود دست نیابند. واسطه ها ممکن است به نیازهای خود دست نیابند. واسطه ها ممکن است مفید واقع شوند، اما بسیار گران تمام شده (بین بیست تا سی درصد کمیسیون بر می دارند) و معمولاً کند عمل می کنند.
مبادله پایاپای الکترونیکی می تواند با جلب شرکای بیشتر تا حدی این مشکل را برطرف کند. به علاوه کار سریع تر صورت گرفته و در نتیجه تطبیق بیشتری حاصل خواهد شد. اقلامی که معمولاً به صورت Online معاوضه می شوند عبارتند از : فضای اداری، فضای ذخیره سازی و فضای کارخانه ، تاسیساتی که مدتی است مورد استفاده قرار نگرفته اند، نیروی کار ، محصولات و بنرهای تبلیغاتی (توجه داشته باشید که گاهی اوقات باید برای معاوضه کالا مالیات بپردازید و باید آن را در نظر بگیرید)
مبادله پایاپای الکترونیکی در بازارهای مبادله ای انجام می شود . بازارهایی که در آن واسطه ای ترتیب انجام معامله را می دهد. این مبادلات می توانند بسیار مفید واقع شوند. وب سایت های مبادله ای معروف عبارتند از : whosbartering.com , intaglio.com , allbusiness.com مراحل کار به این شکل است : اول شرکت اعلام میکند می خواهد چه اقلامی را ارائه دهد. سپس بازار ارزش محصولات یاخدمات ارائه شده توسط شرکت را ارزیابی کرده و بهای آن را مشخص می کند.حال شرکت می تواند بر اساس بهای تعیین شده از بازار خرید کند.
سایت های مبادله ای از لحاظ مالی ایمن هستند. در غیر این صورت کاربران فرصت نخواهند داشت از بهای تعیین شده برای آن ها استفاده کنند.
برای تعیین قیمت های پویا باید از روش مذاکره استفاده کنید. از تعیین قیمت به روش مذاکره معمولاً برای قیمت گذاری محصولات بسیار گران یا ویژه استفاده می شود. ضمناً از این روش قیمت گذاری استفاده می شود که تعداد زیادی از کالا به فروش می رسد. درست مانند حراجی ها ، قیمت های توافقی از مذاکره فروشنده و خریدار حاصل می شوند. البته در مقایسه با حراجی ها، مذاکره نیز با اصطلاحاتی مانند روش پرداخت و کارت اعتباری سروکار دارد. مذاکره در دنیای Offline پدیده ای شناخته شده است( مانند آژانس املاک، خرید و فروش اتومبیل و کارهای پیمانکاری) به علاوه، در مواردی که هیچ کالا یا خدمات استانداردی وجود ندارد، مانند محصولات و خدمات دیجیتال که سفارشی و گروهی ارائه می شوند، نمی توان از قیمت گذاری ثابت استفاده کرد. خصوصیات این خدمات سفارشی برای افراد مختلف متفاوت است و بنابراین می توانند برای تعیین قیمت مذاکره کنند.
به عقیده choi and Whinston(2000) مذاکره Online (الکترونیکی ) ساده تر از مذاکره Offline است. به دلیل ارائه محصولات و خدمات سفارشی و گروهی معمولاً مذاکره هم برای تعیین قیمت و هم برای تعیین شرایط فروش ضروری است. بازارهای الکترونیکی امکان مذاکره Online را تقریباً برای تمام محصولات و خدمات ارائه می دهند. سه عامل می تواند باعث سهولت مذاکره Online شود: (1) محصولات و خدماتی که به صورت گروهی و اختصاصی ارائه می شوند (2) فناوری کامپیوتری که فرآیند مذاکره را تسهیل می کند (3) عامل های نرم افزاری ( هوشمند) که جستجو و مقایسه را امکان پذیر کرده و از این طریق خدمات مناسبی را در اختیار مشتریان قرار می دهند.