عشق چیست؟ (علمی)
جان کورن ول
ترجمه: على ملائکه
عشق یکى از موضوعات مورد توجه دانشمندان در سال هاى اخیر بوده به خصوص عشق میان مرد و زن یا عشق رمانتیک _ به عنوان پدیده اى عمیقا فیزیکى _ هدف کنکاش هاى علمى قرار گرفته است. در عشق رمانتیک سلول هاى عصبى، هورمون ها، مغز و فشار خون، قلب و معده در حالتى از شوریدگى قرار مى گیرند. جالینوس پزشک مشهور یونانى در قرن دوم میلادى اصرار داشت که عاشق شدن موضوعى مربوط به اخلاط چهارگانه بدن است، به عبارت دیگر هنگامى که تعادل صفرا و سودا و بلغم و خون به هم مى خورند. این نظریه اخلاط اربعه تا قرن نوزدهم دوام آورد و در این هنگام بود که با نظریه هاى جدید در مورد زیست شناسى سلولى جایگزین شد. اما با این وجود متخصصان نوین فیزیولوژى (کارکردشناسى) بدن نیز عشق رمانتیک را ناشى از مواد شیمیایى طبیعى قدرتمندى در بدن مى دانند. ماده شیمیایى که به خصوص مورد تحقیق قرار گرفته است مولکولى به نام فنیل اتیلامین (PEA) است. فنیل اتیلامین نوعى آمفتامین طبیعى است که باعث ترکیب مغز و دستگاه عصبى مرکزى مى شود. PEA تجربه سرخوشى، تنفس سریع، افزایش ضربان قلب، گشادى مردمک، آزادى ترشحات بودار از پوست - که مى تواند طرف مقابل را اغوا کند _ را ایجاد مى کند. نقطه اصلى این تحولات در مغز است. بخش هاى مختلف مغز نقش هاى مختلفى ایفا مى کنند. قشر خارجى مغز یا کورتکس که در مراحل متاخر تکامل به وجود آمده است، به تفکر منطقى و هوش مربوط است. مغز میانى یا دستگاه لیمبیک عواطف ما را کنترل مى کند. در محل اتصال نخاع به مغز یا بصل النخاع نیز یک هسته درونى (هسته دم دار) وجود دارد که رفتارهاى غریزى بدوى تر مثل تعیین قلمرو، جفت گیرى و جست وجو براى پاداش را تحت تسلط دارد و آن را با توجه به اینکه در مراحل ابتدایى تر تکامل به وجود آمده «مغز خزندگان» هم مى نامند.
تصور کنید که صبح خواب ماندهاید و دیرتان شده است. هنگام خروج از خانه صدای دعوای همسایه را میشنوید. آیا میایستید تا ببنید موضوع از چه قرار است؟
- بله (1)
- خیر (0)
با دوستتان مشغول مکالمه تلفنی هستید که مجبور میشوید مدتی منتظر بمانید تا او به مکالمه دیگری که در انتظار است پاسخ دهد آیا وقتی برای ادامه مکالمه شما برمیگردد از او میپرسید چه کسی پشت خط منتظر بود؟
- بله (1)
- خیر (0)
به منزل دوستتان رفتهاید و او برای انجام کاری از اتاق خارج میشود. روی میز او یک نامه جلب توجه میکند. آیا نگاهی به آن میاندازید؟
- بله (1)
- خیر (0)
ادامه مطلب ...
اگر فرهنگ یک جامعه را به مانند ادوارد ت. هال (Edward T. Hall) (۱) مجموعه قواعدی بدانیم که نخستین هدفش تنظیم ارتباط (communication) میان افراد متعلق به آن فرهنگ باشد، میتوان گفت که یکی از مهمترین مشکلات فرهنگی جامعه ی ما به محدودیتهایی برمیگردد که بر سر راه "فرا-ارتباط" (métacommunication) در رابطه میان افراد وجود دارد. فرا-ارتباط را میتوان در یک عبارت سخن گفتن از رابطه در ارتباط تعریف نمود.
هدف من در این مقاله بیان چرایی چنین امری در فرهنگ ما نیست. پی بردن به دلایل پیدایش چنین ویژگی ای در فرهنگ نیاز به مطالعات تاریخی و جامعه شناسانه دارد. اما آنچه من میخواهم در این جا به بررسی آن بپردازم توصیف چگونگی و همینطور برخی نتایج و تاثیراتی است که دشواری برقراری فرا-ارتباط بر روابط میان افراد برجا میگذارد.